TÜBİTAK MAM koordinasyonunda yürütülen SciREACT Projesi’nin kapanış konferansında projenin somut çıktıları ile Pandemi-X Çalıştay raporu paylaşıldı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında eş finansmanla yürütülen SciREACT (COVID-19’a Karşı Bilimsel Yanıt) Projesi kapsamında kapanış programı düzenlendi.
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) koordinasyonunda; İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi, Ege Üniversitesi, Atabay İlaç ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, laboratuvar ölçeğinden klinik hazırlık aşamasına taşınan aşı ve ilaç adaylarının güncel durumu ile salgın yönetimine katkı sağlayacak Pandemi-X Yol Haritası katılımcılarla paylaşıldı.
Yüz yüze gerçekleştirilen programa; TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın, TÜSEB Biyoteknoloji Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Duygu Özalp Demirel ve TÜSEB Aşı Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ateş Kara çevrim içi bağlantı yoluyla katıldı. TÜBİTAK MAM Başkanı Prof. Dr. Burcu Özsoy, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Proje Yönetim Dairesi Başkanı Abdulkadir Güventürk ve TÜBİTAK MAM Biyoteknoloji Araştırma Grubu Lideri Doç. Dr. Hilal Yazıcı Malkoçoğlu’nun yanı sıra proje ortağı kurumlardan temsilciler, ilgili üniversitelerden akademisyenler, projede görev alan araştırmacılar ve sektör temsilcileri ise salonda hazır bulundu.
Aşı-İlaç Çalışmaları ve Somut Çıktılar
Yürütülen çalışmalar kapsamında, yerli imkânlarla laboratuvar ölçeğinden pilot üretim ve klinik hazırlık aşamasına getirilen DNA, protein ve antikor bazlı aşı ile ilaç adaylarındaki güncel teknik durum aktarıldı. Biyoteknolojik ürün geliştirme süreçlerinde elde edilen verilerin paylaşıldığı programda; akademi ve sanayi iş birliğiyle ilerleyen süreç doğrultusunda moleküllerin klinik hazırlık durumları ve üretim altyapısının teknik kapasitesi ele alındı.
Pandemi-X Yol Haritası Önerileri Sunuldu
Program kapsamında, olası küresel kriz ve salgın senaryolarına karşı ulusal düzeyde hazırlık kapasitesini artırmak amacıyla hazırlanan Pandemi-X Yol Haritası Önerileri katılımcılarla paylaşıldı. Yürütülen çalışmalar doğrultusunda şekillendirilen yol haritası; araştırma ve üretim altyapılarının entegrasyonu, veri paylaşım süreçleri ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik teknik ve kurumsal yaklaşımı kapsıyor.
2026-2030 Dönemi Öncelikli Hedefleri Belirlendi
Kapanış programında, SciREACT tecrübesi ve Pandemi-X Yol Haritası doğrultusunda 2026–2030 dönemine yönelik önerilen stratejik hedefler de paylaşıldı. Öncelikli adımlar arasında; olası salgınlara karşı esnek ve hızlı devreye girebilecek bir Acil Eylem Planı’nın oluşturulması, kriz dönemlerine özel Ar-Ge ve Ür-Ge fon mekanizmalarının geliştirilmesi ile GMP üretim kapasitesinin sanayi ile eşleştirilmesi yer aldı. Ayrıca ulusal veri ve biyomateryal altyapısının güçlendirilmesi, teknoloji transferi süreçlerinin hızlandırılması, kritik alanlarda uzman insan kaynağının desteklenmesi ve ulusal düzeyde bir Pandemi-X tatbikatının gerçekleştirilmesi öne çıkan diğer başlıklar oldu.
Bilimsel Kapasiteden Ürünleşmeye
COVID-19 döneminde geliştirilen bilimsel kapasitenin ürünleşme ve klinik hazırlık aşamalarına taşınmasında önemli bir model oluşturan SciREACT Projesi; DNA aşısı, rekombinant RBD protein aşısı ve nötralizan ilaç adaylarıyla yerli biyoteknoloji ekosistemine değerli çıktılar kazandırdı.
Pandemi-X Çalıştay Serisi ile bu teknik birikim politika, altyapı ve insan kaynağı boyutlarıyla ileriye dönük bir değerlendirme çerçevesine taşınırken, elde edilen kurumsal deneyimin Türkiye’nin salgınlara hazırlık kapasitesine ve kamu-akademi-sanayi iş birliğine dayalı ürün geliştirme süreçlerine katkı sunması hedeflendi.
