Yüksek Gerilim Doğru Akım (YGDA) Prototipinin Şebekeye Yönelik İşlevlerinin Geliştirilmesi Projesi kapsamında “YGDA Prototipi’nin tanıtılması, yapılacak geliştirme ve test çalışmalarına ilişkin bilgi paylaşımı” hakkındaki eğitim 26.11.2025 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Eğitim, öğleden önce TÜBİTAK MAM Ankara Biriminde teorik anlatım, öğleden sonra YGDA Prototipinin kurulu bulunduğu Ankara Akyurt Trafo Merkezinde, YGDA Prototipi bileşenlerinin tanıtılması olarak yapılmıştır.
Projenin Amacı ve Kapsamı
TÜBİTAK KAMAG 1007 Programı kapsamında geliştirilen 9,5 MW gücünde ve 6 kV-AC ve 11 kV-DC gerilim seviyesinde modüler çok seviyeli çevirgeç (modular multilevel converter-MMC) tabanlı sırt-sırta bağlı YGDA sistemi prototipi, geliştirildiği laboratuvardan elektrik şebekesine yönelik işlevlerini geliştirmek amacıyla uygun bağlantı ve yük yapısı bulunan Ankara Akyurt transformatör Merkezine taşınmıştır. TEİAŞ ile birlikte test ve tecrübe edilmesi için devreye alma ve geliştirme çalışmalarına başlanmıştır.
Yüksek Gerilim Doğru Akım (YGDA – HVDC) sistemleri, geleneksel alternatif akım iletimine göre uzun mesafelerde yüksek güçleri daha düşük kayıpla iletmesi, yeraltı/sualtı kablolarında mesafe sınırı olmaması ve doğrudan bağlanamayan şebekeler arasında enterkoneksiyon sağlaması gibi avantajlarıyla modern elektrik iletiminde önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca enterkoneksiyonda bir güvenlik duvarı işlevi görerek arızaların şebekeler arasında yayılmasını engeller. Sürdürülebilir bir gelecek için alternatif akım ve doğru akım sistemlerinin birlikte kullanılması gereklidir. Bu iki sistemi birbirine bağlayan güç elektroniği çevirgeçleri ise gelişen yarı iletken teknolojisi sayesinde daha güvenilir gerilim dönüşümü, güç akışı kontrolü, güç kalitesi iyileştirmesi ve arıza koruması sunmaktadır.
Gelecek Vizyonu
Türkiye’nin enerji iletiminde yüksek verimli, sürdürülebilir ve güvenilir bir altyapı oluşturma hedefi doğrultusunda YGDA-HVDC teknolojilerinin kullanımını elektrik şebekesine entegre etmesi gerekmektedir. Enerji ve Tabii Kaynakları Bakanlığı’nın 2024 yılında açıkladığı Yenilenebilir Enerji 2035 hedefleri doğrultusunda 40 GW HVDC koridoru için 14.700 km HVDC hat ve 40 adet HVDC Converter Merkezi altyapılarını oluşturmak üzere ilk basamak olarak 2GW gücünde VSC-tabanlı bipol converter ve ±525 kV HVDC iletim hattının şartname oluşturma çalışmaları başlamıştır.
